Kosmetyki
Retinol, retinal, bakuchiol - trzy różne cząsteczki
Na 387 kosmetyków z retinoidami stężenie z przodu podaje 52. Pokazujemy, czym różnią się te nazwy i gdzie w sklepie szukać liczby, której na froncie nie ma.
Na polskiej półce stoi 249 kosmetyków, których nazwa zawiera słowo „retinol”. Z retinalem - cztery. Nie czterdzieści, nie czterysta. Cztery.
Przejrzeliśmy 387 kosmetyków, w których nazwie pojawia się „retino” albo „bakuchiol”. Obok retinolu i tych czterech retinali jest tam 48 produktów z bakuchiolem. Estry retinylu, czyli najłagodniejsza część całej rodziny, nie trafiły do nazwy ani razu.
I liczba, od której zaczyna się reszta tego tekstu: stężenie z przodu podaje 52 produkty, czyli 13,4%. Pozostałe 86,6% mówi „retinol” i na tym kończy rozmowę.
Jedna rodzina, różna liczba przystanków
Retinoidy to cała rodzina pochodnych witaminy A. Nie są wymiennymi nazwami tego samego. Różnią się tym, ile przemian musi zajść w skórze, zanim cząsteczka dotrze do formy aktywnej. Ester jest od niej najdalej, retinal najbliżej, retinol pośrodku.
| Nazwa | Ile takich produktów | Jak daleko od formy aktywnej |
|---|---|---|
| Estry retinylu (retinyl) | 0 w nazwie | najdalej, najłagodniejsze |
| Retinol | 249 (64,3%) | pośrodku |
| Retinal (retinaldehyd) | 4 (1,0%) | najbliżej |
| Bakuchiol | 48 (12,4%) | inna cząsteczka, nie retinoid |
Najciekawszy wiersz to pierwszy. Najłagodniejsza forma z całej rodziny nie pojawia się w nazwie ani jednego produktu z 387. Na froncie opakowania sprzedaje się siłę, nie delikatność, a nazwa na froncie i skład z tyłu to dwa różne dokumenty.
Bakuchiol tylko udaje kuzyna
Bakuchiol trafia do tych samych zestawień co retinol i bardzo często do tego samego zdania. Retinoidem nie jest. To związek roślinny, pozyskiwany z nasion Psoralea corylifolia, w badaniach opisywany jako łagodniejsza alternatywa. Chemicznie zupełnie inna cząsteczka, z całkiem innej rodziny.
Ma to praktyczny skutek przy zakupie. Jeśli produkt mówi „alternatywa dla retinolu”, nie kupujesz słabszej wersji tej samej rzeczy. Kupujesz coś innego, o czym mówią inne badania. Może to być dokładnie to, czego szukasz - ale nie jest to ta sama półka, tylko sąsiednia.
Ciemne szkło nie jest stylizacją
Retinoidy są wrażliwe na światło i powietrze. Dlatego opakowanie mówi tu więcej, niż zwykle mówi opakowanie. Ciemna butelka albo pompka chronią lepiej niż słoik, który codziennie otwierasz i zostawiasz na umywalce na pół minuty.
To akurat da się sprawdzić bez laboratorium, bez opisu producenta i bez zaufania do kogokolwiek. Wystarczy popatrzeć, co trzymasz w ręce.
Milczenie o stężeniu jest legalne
Kosmetyk nie ma zamkniętej listy dopuszczonych oświadczeń, jak suplement, ale każde oświadczenie musi być poparte dowodem, a granica kończy się tam, gdzie zaczyna się działanie lecznicze.
Nie ma natomiast obowiązku pisania na froncie, ile procent czegoś jest w środku. Te 86,6% produktów, które stężenia nie podają, nie robią niczego złego. Po prostu zostawiają liczbę dla siebie, bo nikt jej nie wymaga. Tylko że dopłata za nazwę, której nie da się porównać z inną nazwą, jest dopłatą w ciemno.
W tych 52 produktach jest jednak dobra wiadomość w przebraniu. Skoro liczba pojawia się tam 52 razy, to znaczy, że podać ją da się bez kłopotu: mieści się na etykiecie i nikomu nie zaszkodziła. Marka, która pisze stężenie, sama wchodzi w porównanie, z którego trudno się potem wycofać. Marka, która pisze samo „retinol”, zostawia sobie wolną rękę. Jedno i drugie jest zgodne z prawem, i jedno i drugie mówi coś o tym, jak dana firma rozmawia z kupującym.
Odwróć opakowanie
Skoro 86,6% półki milczy z przodu, zostają dwa miejsca, w których liczba czasem jest. Opis producenta, czyli karta produktu w sklepie albo strona marki. I lista składników INCI z tyłu, gdzie kolejność mówi o proporcjach: to, co wpisane wyżej, jest w środku w większej ilości niż to, co niżej.
INCI nie da ci procentów. Da ci coś prawie tak dobrego: informację, czy nazwa z przodu jest bohaterem składu, czy tylko gościem na końcu listy, za czterema substancjami zapachowymi. Dwie sekundy, jeden ruch nadgarstkiem.
Cała ta półka mówi trzema słowami, które brzmią jak synonimy, a nie są nimi. Retinol, retinal, bakuchiol. Jak zapamiętasz tylko jedną rzecz, niech to będzie ta: trzecie z nich w ogóle nie należy do rodziny dwóch pierwszych.
Tekst informacyjny. W sprawach zdrowia rozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.